Budujemy zespół do realizacji zadań wynikających m.in. z Aktu o zarządzaniu danymi
O nowych zadaniach Urzędu, które wynikają z aktu w sprawie zarządzania danymi,
z Piotrem Drobkiem, dyrektorem Departamentu Innowacyjności i Zarządzania Danymi w UODO rozmawiał Karol Witowski, rzecznik prasowy UODO
Departament Innowacyjności i Zarządzania Danymi istnieje w UODO od niedawna. Dlaczego został wydzielony w strukturze Urzędu i z jakimi zadaniami UODO
wiąże się jego działanie?
Utworzenie nowego departamentu wiąże się przede wszystkim z planowanym przyznaniem Prezesowi UODO nowych zadań związanych z pełnieniem funkcji organu właściwego do spraw usług pośrednictwa danych i organu właściwego do spraw rejestracji organizacji altruizmu danych,
a także innych zadań, które wynikają z aktu w sprawie zarządzania danymi[1]. Realizacja nowych zadań wiązać się będzie z rozszerzeniem zakresu działania Urzędu poza klasycznie rozumiany obszar ochrony danych osobowych. Dlatego konieczne było utworzenie odrębnej komórki organizacyjnej, która – uwzględniając specyfikę tej tematyki – będzie mogła kompleksowo się nią zająć. Regulacje unijne tworzą ramy prawne, które umożliwiają szersze wykorzystywanie danych osobowych
i nieosobowych w celu tworzenia innowacyjnych produktów i usług, przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych.W najbliższym czasie, od 12 września, w państwach UE powinny być stosowane przepisy aktu w sprawie danych (Data Act), jednocześnie od września 2023 r.,
czyli od niemal dwóch lat powinny już być w pełni wdrożone przepisy aktu w sprawie zarządzania danymi (Data GovernanceAct, DGA), ale, jak wiemy, do dziś m.in.
[1] z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/868 z dnia 30 maja 2022 r. w sprawie europejskiego zarządzania danymi i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2018/1724 (akt w sprawie zarządzania danymi) (Dz.U. UE. L. z 2022 r.
Nr 152, str. 1 ze zm.)
w Polsce to nie nastąpiło – obecnie jesteśmy w trakcie przygotowywania odpowiedniej ustawy. Obowiązują już również niektóre przepisy aktu w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act). Jak rozumieć te rozbieżności i jak sobie z nimi poradzić w perspektywie codziennej pracy Pana departamentu?
Ustawodawca unijny w ostatnich latach przyjął różne akty prawne odnoszące się do środowiska cyfrowego i szeroko rozumianego zarządzania danymi. Niewątpliwie wyzwaniem jest zapewnienie
ich spójnego stosowania, co wymaga działań zarówno na poziomie unijnym, jak i krajowym.
Wszystkie ze wskazanych aktów prawnych są unijnymi rozporządzeniami. Co oznacza, że stosuje
się je bezpośrednio w krajowych porządkach prawnych. Niemniej zapewnienie ich pełnego stosowania jest uzależnione od przyjęcia w poszczególnych państwach członkowskich UE odpowiednich ustaw. Niestety Polska zalicza się do stosunkowo licznej grupy państw członkowskich UE, w których takich aktów prawnych jeszcze nie ma. Z perspektywy działania kierowanego przeze mnie departamentu oczywiście kluczowe znaczenie ma uchwalenie ustawy o zarządzaniu danymi, której wejście w życie jest formalnym warunkiem rozpoczęcia przez Prezesa UODO realizacji nowych zadań wynikających z aktu w sprawie zarządzania danymi. Wspieramy merytorycznie prace nad projektem ustawy i w tym zakresie ściśle współpracujemy z Ministerstwem Cyfryzacji. Liczymy na to, że po wakacjach projekt zostanie przyjęty przez Radę Ministrów i skierowany do Sejmu RP. Będziemy wspierać prace nad projektem ustawy również na kolejnych etapach procesu legislacyjnego. Jednocześnie, nie czekając na jego zakończenie intensywnie przygotowujemy się do wykonywania nowych zadań. Budujemy odpowiedni zespół i jego kompetencje merytoryczne, przygotowujemy materiały informacyjne i planujemy różne działania mające na celu zwiększenie zainteresowania tworzącego się sektora pośrednictwa danych i organizacji altruizmu danych.
Ostatnio w ramach dyskusji o danych w świecie cyfrowym pojawia się pojęcie altruizmu danych. Co ono oznacza?
Akt w sprawie zarządzania danymi definiuje altruizm danych – jest to dzielenie się danymi
na podstawie wyrażonej przez osoby, których dane dotyczą, zgody na przetwarzanie dotyczących
ich danych osobowych lub na podstawie udzielonego przez posiadaczy danych pozwolenia
na wykorzystywanie ich danych nieosobowych, bez żądania ani otrzymania za to wynagrodzenia wykraczającego poza zwrot kosztów poniesionych przez te osoby lub posiadaczy w związku
z udostępnieniem ich danych do celów leżących w interesie ogólnym, jak opieka zdrowotna, zwalczanie zmiany klimatu, poprawa mobilności, ułatwianie opracowywania, tworzenia
i rozpowszechniania statystyk urzędowych, poprawa świadczenia usług publicznych, kształtowanie
polityki publicznej lub do celów badań naukowych leżących w interesie ogólnym. Aby budować zaufanie do organizacji altruizmu danych i zachęcać do dzielenia się danymi z pobudek altruistycznych, akt w sprawie zarządzania danymi przewiduje możliwość nadania statusu uznanej
w Unii organizacji altruizmu danych.
Czasem pojawia się także pojęcie danych nieosobowych. Czy to dla przyszłych działań Pana departamentu jakieś nowe pole działań?
Jak już wcześniej powiedziałem, akt w sprawie zarządzania danymi obejmuje swoim zakresem zarówno dane osobowe i nieosobowe. Tym samym będziemy zajmowali się również działalnością dotyczącą danych nieosobowych.
Czy Urząd będzie prowadził działania informacyjne w zakresie nowych zadań wynikających z aktu w sprawie zarządzania danymi?
Oczywiście. Najbliższe miesiące chcemy wykorzystać na budowanie świadomości w zakresie pośrednictwa danych, altruizmu danych oraz zasad przekazywania danych nieosobowych do państw trzecich. W lipcu zorganizowaliśmy webinarium na temat nowych zadań Prezesa UODO, z którego nagraniem można się zapoznać na naszej stronie internetowej. Kolejne webinaria na ten temat będą się odbywały cyklicznie. Jednocześnie jesienią planujemy organizację dwóch konferencji dotyczących aktu w sprawie zarządzania danymi. Pracujemy także nad materiałami informacyjnymi i nową zakładką na stronie internetowej urzędu.
Czy osoby lub podmioty zainteresowane tematyką pośrednictwa danych lub altruizmu danych mogą liczyć na kontakt z Pana departamentem?
Tak, zapraszamy wszystkich zainteresowanych tą tematyką do kontaktu z naszym departamentem
już teraz, nie czekając na wejście w życie przepisów ustawy o zarządzaniu danymi. Adres poczty elektronicznej do naszego departamentu to: dizd@uodo.gov.pl. Jednocześnie serdecznie zapraszamy na nasze webinaria i konferencje poświęcone tej tematyce.
Dziękuję za rozmowę.
