Z naszymi inicjatywami wychodzimy poza mury Urzędu
Z Anną Dudkowską, Dyrektor Departamentu Współpracy Międzynarodowej i Edukacji w UODO rozmawiał Karol Witowski, Zastępca Rzecznika Prasowego UODO
Departament Współpracy Międzynarodowej i Edukacji, którym Pani kieruje, jest odpowiedzialny za inicjatywy edukacyjne realizowane przez Urząd Ochrony Danych Osobowych. Flagowy program UODO „Twoje dane – Twoja sprawa” jest bardzo popularny pomimo tego, że udział w nim wymaga dużego zaangażowania. Obecnie trwa już jego czternasta edycja. Do kogo jest skierowany Program i jakie korzyści przynosi uczestnikom?
Program jest skierowany do szkół i placówek doskonalenia nauczycieli, a jego celem jest upowszechnienie wiedzy o ochronie danych osobowych wśród uczniów i grona pedagogicznego, aby świadomie korzystali z praw gwarantowanych przez RODO, co jest szczególnie istotne i bywa trudne w dobie dynamicznego rozwoju nowych technologii. Co więcej, działania podejmowane w ramach Programu w postaci realizacji wielu inicjatyw, o których informują nas uczestnicy, angażują całe społeczności szkolne tj. nauczycieli, uczniów i ich rodziców. W ramach Programu UODO zapewnia uczestnikom materiały edukacyjne i specjalistyczne szkolenia oraz wykłady online, podczas których eksperci naszego Urzędu poruszają zagadnienia dotyczące ochrony danych osobowych i prywatności, najbardziej interesujące i potrzebne z punktu widzenia wyzwań, z jakimi mogą się zmagać placówki oświatowe i uczniowie. Realizując tę inicjatywę, niezmiennie od 14 lat, staramy się dotrzeć do kadry nauczycielskiej z wiedzą o bezpiecznym przetwarzaniu danych osobowych, identyfikacji ryzyka i przeciwdziałaniu naruszeniom ochrony danych osobowych. Zależy nam również na tym, aby wyposażyć uczniów w niezbędne umiejętności i wiedzę dotyczącą świadomego i rozważnego dzielenia się swoimi danymi osobowymi podczas aktywności w Internecie czy w życiu codziennym.
Co roku, do Programu przystępuje około 300 szkół, wśród których wiele to kontynuatorzy Programu już od kilku lat. Tegoroczna edycja poświęca szczególną uwagę mediom społecznościowym i koncentruje się na kwestiach związanych z wyzwaniami, jakie dla ochrony danych osobowych może przynieść aktywność młodzieży właśnie w tym obszarze.
Program „Twoje dane – Twoja sprawa” jest przeznaczony dla szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych. A jak wygląda edukacja skierowana do innych grup? Czy Pani Departament prowadzi także działania w tym kierunku?
Jak najbardziej, szczególnie pamiętamy o seniorach, których należy wyposażać w wiedzę o ochronie danych osobowych w czasach błyskawicznego rozwoju nowych technologii. I tak ostatnio, w styczniu 2024 roku gościliśmy w siedzibie naszego Urzędu grupę seniorów. Podczas takich inicjatyw zwracamy uwagę na wyzwania dla ochrony danych osobowych osób starszych, koncentrujemy się na problemach, które dotyczą właśnie ich. Spotkania te są bardzo wdzięczne, zazwyczaj przychodzą do nas osoby zaangażowane i z dużą uwagą uczestniczą w naszych wydarzeniach. Bardzo chętnie dzielą się też zdobytą wiedzą, stając się niejako ambasadorami ochrony danych osobowych, co bardzo nas cieszy, ponieważ pozwala dotrzeć z przekazem znacznie szerzej.
Pamiętamy również o studentach, których zapraszamy do siedziby naszego Urzędu na warsztaty, podczas których nasi przedstawiciele starają się aktywnie zaangażować uczestników do przemyśleń na temat przetwarzania danych osobowych zgodnie z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych.
W ubiegłym roku, właśnie dla studentów, zorganizowaliśmy cykl wykładów w ramach inicjatywy edukacyjnej pn. Letnia Akademia Liderów RODO.
Wychodzimy też poza mury Urzędu i z naszymi wykładami odwiedzamy uczelnie wyższe czy inne instytucje zainteresowane rozważnym i bezpiecznym zarządzaniem danymi osobowymi w kontekście wyzwań technologicznych, jakim przykładowo jest rozwój sztucznej inteligencji.
Jak zmienia się tematyka programów edukacyjnych i szkoleń UODO? Czy rozwój technologii takich jak sztuczna inteligencja wpływa na działania edukacyjne UODO?
Dane w formie cyfrowej zdominowały świat danych osobowych. Rozwój nowych technologii bezpowrotnie zmienił podejście do ochrony danych. Pojawiły się inne, nieznane do tej pory wyzwania dla ochrony danych osobowych, co determinuje nowe sposoby radzenia sobie z nimi. Pokazują to również statystyki naruszeń ochrony danych, skarg czy nakładanych kar, coraz częściej dotyczących niewłaściwego zabezpieczenia danych cyfrowych, utraty nośnika danych, przesłania cyfrowej kopii danych do niewłaściwego adresata czy publikacji danych w mediach społecznościowych. To pokazuje jak silna jest potrzeba edukowania społeczeństwa, które przecież coraz częściej musi funkcjonować
w świecie cyfrowym. Uświadamianie obywateli w zakresie niebezpieczeństw jakie się z tym wiążą,
jest ważną częścią działalności UODO.
Warto podkreślić, że wszystkie inicjatywy edukacyjne UODO realizowane
są bezpłatnie.
Zgadza się, nie pobieramy żadnych opłat podczas naszych działań edukacyjnych. Organizujemy
je w ramach ważnej misji Urzędu, jaką jest edukacja społeczeństwa, którą nasi pracownicy realizują
ze szczególną troską i przyjemnością, uczestnicząc w inicjatywach edukacyjnych na równi z innymi zadaniami wykonywanymi w UODO. Naszym celem jest stałe podnoszenie świadomości społeczeństwa na temat ochrony danych osobowych oraz dostarczanie wiedzy i praktycznych umiejętności, pozwalających zwiększyć ich bezpieczeństwo danych osobowych.
Departament Współpracy Międzynarodowej i Edukacji jest odpowiedzialny za współpracę z Europejską Radą Ochrony Danych (EROD), która jest niezależnym organem Unii Europejskiej. UODO jest członkiem EROD. Jak wygląda ta współpraca?
Przyjęcie ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych było punktem zwrotnym w historii europejskiej ochrony danych osobowych. Rozporządzenie przyniosło szereg zmian, przede wszystkim zharmonizowało przepisy o ochronie danych na poziomie unijnym i stworzyło złożone mechanizmy współpracy i spójności, które gwarantują jednolite stosowanie prawa w całej Unii Europejskiej. Tym samym RODO przyniosło wiele zmian na poziomie dotychczasowych doświadczeń Urzędu Ochrony Danych Osobowych w zakresie współpracy międzynarodowej. W ciągu ostatnich 6 lat zacieśniliśmy współpracę między europejskimi organami nadzorczymi, dzięki utworzeniu właśnie na gruncie RODO Europejskiej Rady Ochrony Danych, w pracach której aktywnie biorą udział przedstawiciele Urzędu Ochrony Danych Osobowych. W ramach działań podgrup i grup zadaniowych Europejskiej Rady Ochrony Danych, przedstawiciele polskiego organu nadzorczego, wraz z reprezentantami pozostałych organów, opracowali w ostatnich latach szereg dokumentów, w tym opinie, wytyczne, zalecenia i najlepsze praktyki w celu promowania wspólnego zrozumienia rozporządzenia zarówno przez organy nadzorcze, jak i administratorów i podmioty przetwarzające. W efekcie osoby, których dane dotyczą oraz administratorzy danych i podmioty przetwarzające są bardziej świadomi swoich praw i obowiązków, a organy nadzorcze posiadają instrumenty, które ułatwiają stosowanie i egzekwowanie RODO.
Ponadto, właśnie dzięki współpracy międzynarodowej, polski organ nadzorczy zebrał ogrom doświadczeń związanych z mechanizmem współpracy i mechanizmem spójności w związku z prowadzeniem postępowań transgranicznych.
UODO współpracuje z uczelniami wyższymi. Na czym polega taka współpraca?
Tak, to prawda. UODO współpracuje z licznymi uczelniami wyższymi, wspierając je w zakresie działalności edukacyjnej na rzecz ochrony prywatności i danych osobowych. Przedstawiciele Urzędu uczestniczą w wydarzeniach organizowanych przez uczelnie, a wpisujące się w zakres naszej działalności konferencje i inne działania edukacyjne są obejmowane patronatem honorowym UODO.
Czy na liście instytucji, z którymi współpracuje UODO są też organizacje pozarządowe, popularne NGO-sy?
Oczywiście, jeśli tylko są im bliskie zagadnienia ochrony danych osobowych i prywatności. W ostatnim czasie Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych spotkał się z organizatorem projektu Tour de Konstytucja, Prezesem Fundacji Aktywna Demokracja, w celu nawiązania współpracy w zakresie promowania wartości ochrony danych osobowych. Urzeczywistnieniem deklaracji współpracy, jaka padła podczas wizyty, jest udział przedstawiciela Urzędu w spotkaniach z młodzieżą w szkołach, organizowanych w ramach projektu Tour de Konstytucja. To doskonały przykład tego, że wsparcie UODO ma rzeczywisty wymiar, wychodzący daleko poza deklarację wsparcia.
W ostatnim czasie Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych spotyka się z organizacjami zrzeszającymi inspektorów ochrony danych. Departament Współpracy Międzynarodowej i Edukacji również aktywnie uczestniczy w tych rozmowach. W jaki sposób odbywają się takie spotkania? Czy każdy IOD może spotkać się z Prezesem i opowiedzieć o swoich problemach?
W marcu 2024 roku Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych rozpoczął serię spotkań z organizacjami zrzeszającymi IOD-ów. To bardzo dobry sposób na wysłuchanie tego środowiska, które podczas spotkań może przedstawić wyzwania, z jakimi spotykają się inspektorzy ochrony danych oraz zakomunikować aktualne potrzeby. Głównym celem wizyt jest wypracowanie rozwiązań usprawniających współpracę na rzecz odpowiedniej ochrony danych osobowych.
Do tej pory Prezes UODO spotkał się z przedstawicielami Stowarzyszenia Inspektorów Ochrony Danych (SABI), Stowarzyszenia Praktyków Ochrony Danych (SPOD), Stowarzyszenia Inspektorów Ochrony Danych Osobowych (SIODO) oraz przedstawicielami Związku Firm Ochrony Danych Osobowych (ZFODO). W planach są kolejne spotkania również w szerszym gronie, wszystkich inspektorów ochrony danych zainteresowanych wspólnymi rozmowami. Już na początku kwietnia organizujemy wydarzenie przeznaczone właśnie dla IOD-ów, podczas którego omówione zostaną wybrane zagadnienia dotyczące niezależności ich pozycji w związku ze sprawozdaniem EROD podsumowującym działania i rekomendacje organów nadzorczych w ramach CEF DPO.
Jakie wydarzenia w UODO w najbliższym czasie organizuje DWME?
W planach mamy kilka wydarzeń. Już w kwietniu odbędzie się konferencja pn. Wyzwania dla ochrony danych osobowych dzieci, podczas której eksperci zajmujący się tematyką bezpieczeństwa danych osobowych dzieci, w związku z dynamicznym rozwojem technologii i dostępem do usług społeczeństwa informacyjnego, przedstawią między innymi aktualne wyzwania i ogromne zagrożenia związane z powszechnym udostępnianiem wizerunku dzieci w Internecie czy weryfikacją ich wieku podczas korzystania z treści dostępnych w sieci.
Ponadto, pod koniec maja przygotujemy konferencję z okazji 20-lecia Polski w Unii Europejskiej.
Jest to dla Urzędu Ochrony Danych Osobowych szczególna rocznica ze względu na mnogość zadań, jakie realizuje nasza instytucja w zakresie prawodawstwa unijnego.
Wszystkich zainteresowanych serdecznie zapraszamy do uczestnictwa.
