Podsumowanie 2024 roku w UODO. Wkraczamy w kolejny rok wyzwań
Do serii krótkich pytań i odpowiedzi podsumowujących 2024 rok zaprosiliśmy wybranych przedstawicieli UODO: Mirosława Wróblewskiego, prezesa UODO, Agnieszkę Grzelak, zastępczynię prezesa UODO, Annę Dudkowską, dyrektor Departamentu Inicjatyw Edukacyjnych, Monikę Krasińską, dyrektor Departamentu Prawa i Nowych Technologii, Paulinę Dawidczyk, dyrektor Departamentu Skarg oraz Piotra Drobka, radcę w UODO.
Najważniejsze wydarzenia, które określają rok 2024
Agnieszka Grzelak, zastępczyni prezesa UODO:
1 sierpnia 2024 r. wszedł w życie AI Act – rozporządzenie mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa, przejrzystości i zgodności z wartościami europejskimi w rozwoju i stosowaniu AI. Uważam to za istotny symbol – element w drodze
do rozważnej regulacji nowych technologii i wyzwań, jakie się z tym się wiążą. Przed nami wszystkimi (UODO, innymi organami administracji publicznej, obywatelami) droga do oswojenia się z wszechobecnością sztucznej inteligencji i konieczność przedefiniowania niektórych problemów
Rok 2024 to rok, w którym bardzo intensywnie kontynuowaliśmy działania edukacyjne na rzecz szerokiego grona odbiorców. Otwartość na dialog z różnymi grupami społecznymi, zaowocowała szeregiem działań, w których podkreślaliśmy ogromną potrzebę ochrony wizerunku i prywatności dzieci oraz młodzieży w erze cyfrowej. Jednym z ważniejszych wydarzeń ostatniego roku było zawarcie porozumienia Prezesa UODO i Rzeczniczki Praw Dziecka w zakresie inicjatyw edukacyjnych dotyczących danych osobowych dzieci i młodzieży, które ugruntowało obrane kierunki działań. Współpraca obu instytucji na rzecz ochrony danych osobowych najmłodszych przerodziła się w szereg inicjatyw skierowanych do nich oraz do instytucji sprawujących nad dziećmi opiekę. Inicjatywy te będą kontynuowane również w roku 2025. Nie zabrakło działań edukacyjnych skierowanych do seniorów. Uwieńczeniem ich było podpisanie porozumienia Prezesa UODO i Prezeski Ogólnopolskiej Federacji Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku Pani Wiesławy Borczyk, na rzecz promowania zasad ochrony danych osobowych i udziału we wspólnych projektach i inicjatywach edukacyjno-informacyjnych, mających na celu pogłębienie świadomości słuchaczy uniwersytetów trzeciego wieku o przysługujących im prawach i środkach ochrony danych osobowych.
Anna Dudkowska, dyrektor Departamentu Inicjatyw Edukacyjnych:
Monika Krasińska, dyrektor Departamentu Prawa i Nowych Technologii: Za nami rok wytężonej pracy. Rok wielu spotkań z różnorodnymi środowiskami, by wymienić tylko te z organizacjami reprezentującymi inspektorów ochrony danych, wspierające ich i propagujące prawidłowe wzorce pełnienia tej funkcji, jakże ważnej dla ochrony naszych praw, czy spotkania informacyjno-uzgodnieniowe z podmiotami pracującymi nad kodeksami postępowania, organizacjami pozarządowymi, a także zrzeszającymi przedstawicieli biznesu. Za nami wiele konferencji uzgodnieniowych i setki opinii legislacyjnych tworzonych w trosce o prawo zgodne z RODO i w jak największym stopniu chroniące nasze dane osobowe. Istotne było również przyjęcie AI Act. W związku z „modą” na rozwiązania oparte na „sztucznej inteligencji” bardzo ważne jest nałożenie ograniczeń prawnych na dostawców i użytkowników rozwiązań informatycznych, które mogą bardzo głęboko ingerować w prywatność każdego z nas.
Najtrudniejsza decyzja 2024 roku
Agnieszka Grzelak:
Wybór najtrudniejszej decyzji Prezesa UODO w 2024 r. zależy od kryteriów oceny, jakie przyjmiemy. Decyzja dotycząca spółki American Heart of Poland wyróżnia się zarówno wysoką karą finansową, jak i poważnymi konsekwencjami dla ochrony danych osobowych pacjentów i pracowników, co może przemawiać za uznaniem jej za jedną z bardziej skomplikowanych i znaczących. Tym bardziej, że w 2025 r. zamierzamy przyjrzeć się dokładniej problemowi ochrony danych osobowych w placówkach medycznych.
Najlepsza współpraca tego roku
Prezes UODO podejmował szereg działań zmierzających do wzmocnienia lub odnowienia współpracy
z różnymi organami, wskazując na konieczność efektywnej współpracy i ustanowienia kanałów komunikacji. Najlepszym pomysłem jednak, który zaowocował już wieloma konkretnymi efektami, było powołanie i współpraca ze Społecznym Zespołem Ekspertów, pod przewodnictwem dr Gumularza. Zorganizowanych zostało wiele konferencji, dyskusji merytorycznych, na ukończeniu
są poradniki – to konkretne owoce, a jeszcze dalej idące są plany na kolejny rok.
Agnieszka Grzelak:
W 2024 roku UODO intensywnie współpracował z Rzeczniczką Praw Dziecka, realizując liczne inicjatywy edukacyjne związane z ochroną danych dzieci i młodzieży. Kluczowym wydarzeniem była konferencja „Wyzwania dla ochrony danych osobowych dzieci”, podczas której poruszono kwestie publikacji zdjęć dzieci w mediach społecznościowych, wyrażania zgód na przetwarzanie danych
oraz wykorzystania wizerunku przez sztuczną inteligencję. Stworzono także specjalne materiały edukacyjne we współpracy z Fundacją Orange, które trafiły do organizacji odpowiedzialnych
za bezpieczeństwo dzieci.
Ponadto 4 czerwca 2024 r. w Warszawie Prezes UODO powołał Społeczny Zespół Ekspertów, który pełni funkcję opiniodawczo-doradczą, wspierając Prezesa Urzędu w realizacji jego ustawowych zadań. W ramach tej współpracy zrealizowano szereg inicjatyw edukacyjnych, takich jak konferencje i seminaria dotyczące praktycznych problemów w stosowaniu przepisów ustawy o ochronie sygnalistów z perspektywy RODO,
Anna Dudkowska:
ochrony danych osobowych przez związki zawodowe czy jako element odporności społeczeństwa i państwa. Rozmawiano również o ochronie danych w robotyce medycznej w dobie AI ACT i EHDS i ochronie zdrowia w zatrudnieniu w kontekście przepisów ogólnego rozporządzenia o ochronie danych. Dodatkowo w ramach współpracy z SZE rozpoczęto prace nad aktualizacją dwóch kluczowych poradników: dotyczącego zatrudnienia oraz zgłaszania naruszeń ochrony danych osobowych. Rok 2024 r. to również czas kontynuacji współpracy UODO ze szkołami na rzecz ochrony danych osobowych dzieci w szkołach, realizowanej w ramach ogólnopolskiego programu UODO „Twoje dane – Twoja sprawa”.
Najważniejsza rozmowa roku 2024
Paulina Dawidczyk, dyrektor Departamentu Skarg:
W minionym roku takich ważnych rozmów było bardzo wiele. Departament Skarg czynnie uczestniczył m.in. w licznych spotkaniach zastępcy prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych Konrada Komornickiego z przedstawicielami samorządów. Podczas tych spotkań prowadzono rozmowy na temat możliwych obszarów współpracy samorządów z UODO, w związku z rosnącymi wyzwaniami i zagrożeniami dla samorządów w zakresie ochrony danych osobowych.
Agnieszka Grzelak:
Najważniejsza rozmowa roku 2024 to ta w styczniu 2024 r., kiedy to Prezes UODO zaproponował mi funkcję jego zastępczyni. Ponieważ uznałam, że wybór Mirosława Wróblewskiego na Prezesa UODO był bardzo trafną decyzją, to i ja nie wahałam się długo.
Anna Dudkowska:
W roku 2024 odbyliśmy wiele ciekawych spotkań. Ważne były wszystkie rozmowy, ale szczególną uwagę zwracam na rozmowy z przedstawicielami różnych środowisk w ramach inicjatyw „UODO Rusza w Kraj”. W 2024 r. były to spotkania w Małopolsce i na Śląsku. Takie działania pokazały, że Urząd jest dostępny dla obywateli i gotowy na rozmowy o realnych wyzwaniach w ochronie danych osobowych. Warto podkreślić, że UODO nie posiada jednostek terenowych, dlatego takie przedsięwzięcia są kluczowe, aby lepiej zrozumieć realne problemy związane z ochroną danych osobowych, które mogą występować wszędzie tam, gdzie są ludzie. Spotkania te są też wyrazem otwartości na współpracę i chęci budowania systemowych rozwiązań dostosowanych do lokalnych potrzeb.
Największe zaskoczenie roku 2024
Anna Dudkowska:
Ogromnym sukcesem i zaskoczeniem okazała się obecność UODO na Pol’and’Rock Festiwal. Festiwal, który zwykle kojarzy się z muzyką i zabawą, stał się przestrzenią do poważnych rozmów o danych osobowych i nowych technologiach. Wydarzenie zgromadziło dziesiątki tysięcy uczestników w różnym wieku, którzy obok muzyki szukali także możliwości zdobycia wiedzy i wzięcia udziału w inspirujących dyskusjach. UODO, w odpowiedzi na ten trend, aktywnie włączył się w edukacyjną część festiwalu, organizując warsztaty na temat sztucznej inteligencji oraz prowadząc punkt porad, gdzie uczestnicy mogli uzyskać praktyczne wskazówki na temat ochrony swojej prywatności i świadomego korzystania z nowych technologii. Obecność UODO była możliwa dzięki wsparciu Okręgowej Izby Radców Prawnych z Poznania, która udostępniła przestrzeń, w której eksperci mogli prowadzić konsultacje i dzielić się wiedzą z uczestnikami festiwalu. To wyjątkowe połączenie edukacji i zabawy pokazało, że tak ważne tematy jak ochrona danych osobowych mogą być poruszane w sposób przystępny, angażujący i skuteczny, nawet w miejscach o nieformalnym charakterze. Sukces tej inicjatywy dowodzi, że wychodzenie do społeczeństwa i podejmowanie dialogu w niestandardowych miejscach jest nie tylko potrzebne, ale i niezwykle efektywne.
Największy sukces UODO w 2024 roku
Mirosław Wróblewski, prezes UODO:
Pierwsza kwestia to skuteczne egzekwowanie przepisów o ochronie danych osobowych, co znajduje wyraz w nakładanych karach administracyjnych – w 2024 r. wyniosły one łącznie 13,3 mln zł, co stanowi ok. 44 proc. wszystkich kar wydanych
od początku stosowania RODO w Polsce, czyli od 2018 r., ale także we wszystkich innych działaniach podejmowanych przez Urząd.
To działalność w obszarach, które do tej pory nie były objęte nadzorem, takie jak fałszywe reklamy, czyli dwóch wydanych postanowień zabezpieczających w stosunku do Mety, podtrzymanych następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Drugą kwestią jest edukacja i budowanie świadomości na temat ochrony danych osobowych. Poprawiła się komunikacja Urzędu – zarówno z administratorami danych, jak i z obywatelami. Wraz ze współpracownikami odbyłem wiele spotkań z organizacjami branżowymi, biznesowymi, czyli zrzeszającymi administratorów z różnych dziedzin i obszarów gospodarki, ale też z organami państwa, szeroko pojętą administracją publiczną oraz organizacjami inspektorów ochrony danych. Urząd Ochrony Danych Osobowych jest dzięki temu postrzegany jako aktywny regulator, który zna potrzeby rynku oraz obywateli. Jest dla nich dostępny i godny zaufania. W 2024 roku zorganizowaliśmy wiele seminariów i konferencji. Zainteresowanie wydarzeniami dotyczącymi ustawy o sygnalistach, przekroczyło nawet nasze możliwości techniczne. W tych działaniach ważną rolę odegrał Społeczny Zespół Ekspertów przy prezesie UODO. Podejmowaliśmy też działania edukacyjne dotyczące praw dzieci i młodzieży, np. na temat wykorzystywania wizerunku osób niepełnoletnich. Edukowaliśmy również seniorów. Do osiągnięć zaliczyłbym także realizację działań regionalnych w ramach programu „UODO rusza w kraj”.
Agnieszka Grzelak:
To jeszcze nie sukces, ale uważam, że dwa postanowienia zabezpieczające w sprawie Mety, podtrzymane przez WSA, są początkiem drogi zmierzającej docelowo do uporządkowania kwestii scamu. Chcemy ukrócić działania oszustów, wykorzystujących czyjeś dane osobowe, w tym wizerunek, najczęściej po to, by zachęcić do wpłacania pieniędzy.
Współpraca z prezesem Naczelnej Rady Lekarskiej również uwidoczniła problem wykorzystywania wizerunku znanych lekarzy, autorytetów w branży, do reklamowania nieprawdziwych leków. Niestety, niektórzy pacjenci padają ofiarami fałszywych reklam i rezygnują z naukowo udowodnionych metod leczenia i lekarstw.
Paulina Dawidczyk:
Jeśli chodzi o sukcesy dotyczące postępowań skargowych, niewątpliwie cieszą te związane
z orzecznictwem sądów administracyjnych w sprawach skargowych. W minionym roku w zdecydowanej większości spraw zawisłych przed ww. sądami w wyniku skarg złożonych na decyzje i postanowienia wydane przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w postępowaniach skargowych, sądy zgadzały się ze stanowiskiem organu nadzorczego.
W 2024 roku Urząd z powodzeniem zorganizował szereg inicjatyw edukacyjnych oraz konsultacyjnych, które cieszyły się dużym zainteresowaniem. Dzięki swoim działaniom UODO nie tylko odpowiedział
na bieżące wyzwania, lecz także wyznaczył kierunki działania na kolejne lata, wzmacniając swoje miejsce jako kluczowy podmiot wspierający ochronę danych i prawo do prywatności w Polsce. Ważnym krokiem Prezesa było powołanie Społecznego Zespołu Ekspertów (SZE), którego celem jest nie tylko wspieranie bieżących działań urzędu, lecz także zapewnienie eksperckiego doradztwa oraz podejścia opartego na nowoczesnych metodach zarządzania i analizy danych. Nowy prezes UODO aktywnie angażował się w spotkania z przedstawicielami różnych sektorów, organizacji pozarządowych oraz instytucji międzynarodowych. Działania te miały na celu wzmocnienie dialogu społecznego i wypracowanie wspólnych rozwiązań dla najważniejszych problemów.
Anna Dudkowska:
Najlepsze wspomnienie z 2024 roku
Monika Krasińska:
Udział w Przystanku Konstytucja i UODO rusza w kraj (Katowice). Wobec braku oddziałów regionalnych ważne jest, by przedstawiciele UODO reprezentowali Urząd na różnego rodzaju wyjazdach „w teren”. Wspomnienie to na długo pozostanie w mojej pamięci, z uwagi na dużą otwartość organizatorów, IOD i osób, których dane są przetwarzane, którzy dzielili się z nami swoimi doświadczeniami i troskami.
Anna Dudkowska:
Rok 2024 obfitował w wyjątkowe wydarzenia edukacyjne skierowane do dzieci i młodzieży, w których UODO miał przyjemność uczestniczyć. Każde z tych spotkań było okazją do dzielenia się wiedzą o ochronie danych osobowych oraz do poznania spojrzenia najmłodszych – wymagających, ale niezwykle otwartych i kreatywnych odbiorców. UODO włączyło się m.in. w szerzenie wiedzy o prawach i wolnościach konstytucyjnych w ramach ogólnopolskiej akcji edukacyjnej Tour de Konstytucja. W trakcie spotkań organizowano warsztaty dla dzieci i młodzieży, które przybliżały im znaczenie ochrony danych osobowych jako elementu praw człowieka. Były to wartościowe momenty, które podkreślały rolę edukacji na wczesnym etapie życia. Z kolei podczas programu „Lekcje o finansach” UODO przeprowadziło warsztaty, w których poprzez zabawę uczono dzieci zasad ochrony danych w kontekście finansowym. Spotkania te zwracały uwagę na praktyczne aspekty, takie jak korzystanie z aplikacji czy dokonywanie płatności, budując świadomość ochrony danych w codziennych sytuacjach. Na Olimpiadzie dla Przedszkolaków UODO miało okazję dotrzeć do około 300 dzieci z 10 przedszkoli. Podczas wydarzenia przygotowano interaktywne zajęcia oraz stanowisko informacyjne, które w przystępny sposób uczyły najmłodszych o prywatności i ochronie danych. Była to niezwykle inspirująca inicjatywa, pokazująca, że nawet przedszkolaki potrafią być zaangażowane i ciekawe tego ważnego tematu. Szczególnym doświadczeniem były warsztaty dla dzieci poszkodowanych w powodzi, zorganizowane na zaproszenie Fundacji „Odzyskaj siebie” oraz Centrum Reset. UODO, oprócz nauki zasad ochrony danych, wskazało, jak ważna jest edukacja dostosowana do potrzeb i sytuacji życiowych dzieci.
Postanowienia na kolejny rok
Mirosław Wróblewski:
Liczę, że 2025 rok będzie równie owocny co poprzedni. Zaczęliśmy go od przebudowy struktury Urzędu Ochrony Danych Osobowych, aby nasza praca była jeszcze bardziej efektywna. Będziemy wprowadzać kolejne zmiany związane z wdrożeniem unijnego Aktu o zarządzaniu danymi – nadchodzi przyjęcie polskiej ustawy o zarządzaniu danymi. Jej przyjęcie oznaczać będzie nowe zadania
dla UODO, przede wszystkim dotyczące usług pośrednictwa danych oraz rejestracji instytucji altruizmu danych. Priorytetami będzie skuteczne egzekwowanie przepisów o ochronie danych i dalsze działania edukacyjne oraz wzmacniające świadomość praw podmiotów danych, zwłaszcza w kontekście nowych technologii.
Paulina Dawidczyk:
Kluczowym i najważniejszym postanowieniem dotyczącym procedowania spraw skargowych jest utrzymanie wysokiej aktywności organu nadzorczego w zakresie wydawanych decyzji. Zadanie to jest bardzo ważne, dlatego w Departamencie Skarg przykładamy do niego ogromną wagę. Jednak jego skuteczna realizacja wiąże się z wieloma wyzwaniami związanymi chociażby z ograniczonym budżetem, warunkującym liczbę pracowników zaangażowanych w prowadzenie postępowań skargowych, utrzymującym się wysokim wpływem skarg do urzędu (ok 7-8 tys. skarg rocznie) oraz zwiększającym się stopniem skomplikowania spraw skargowych, którymi zajmuje się Urząd i których skuteczne rozpatrywanie wymaga stałej aktualizacji wiedzy z różnych dziedzin.
Piotr Drobek, radca w UODO:
Jednym z celów UODO na 2025 r. jest dobre przygotowanie się do wykonywania nowych zadań, które Prezes UODO będzie wykonywał na podstawie planowanych przepisów wdrażających w polskim systemie prawnym Akt w sprawie zarządzania danymi. Chcemy się również podjąć regularnej organizacji otwartych wykładów eksperckich w ramach cyklu „Ochrona danych i technologia”.
Anna Dudkowska:
W 2025 roku Urząd Ochrony Danych Osobowych zamierza znacząco rozszerzyć swoje działania edukacyjne, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony danych osobowych dzieci oraz osób starszych. Celem jest dotarcie do jeszcze większej liczby odbiorców poprzez intensyfikację organizacji warsztatów i szkoleń, które będą dostosowane do potrzeb różnych grup wiekowych i społecznych. Istotnym priorytetem na nadchodzący rok będzie także promocja programu „Twoje Dane – Twoja Sprawa”, który odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu świadomości w zakresie ochrony danych w polskich szkołach i instytucjach edukacyjnych. UODO będzie dążył do zwiększenia liczby placówek zaangażowanych w program oraz do rozwijania jego treści, tak aby lepiej odpowiadały na aktualne wyzwania związane z rozwojem nowych technologii. Jednym z kluczowych obszarów działań będzie również ochrona wizerunku małoletnich. W związku z coraz częstszym umieszczaniem zdjęć dzieci w przestrzeni publicznej, zarówno przez rodziców, jak i instytucje, UODO dostrzega pilną potrzebę zwiększenia świadomości na temat zagrożeń z tym związanych. Chodzi tu nie tylko o ryzyko niewłaściwego wykorzystania wizerunku, ale także
o długofalowe konsekwencje, jakie mogą wynikać z nieprzemyślanego udostępniania zdjęć dzieci w internecie. Planowane działania będą obejmowały zarówno kampanie informacyjne, jak i współpracę z instytucjami edukacyjnymi.
Największe wyzwanie w 2025 roku
Mirosław Wróblewski:
Wyzwaniem pozostaje dalsze skuteczne wdrażanie przepisów o ochronie danych osobowych, ale także budowanie świadomości i edukacja w zakresie ochrony danych. Chcę dotrzeć do osób najmłodszych i najstarszych, które są szczególnie zagrożone w świecie cyfrowym. Kolejne zadanie to sprostanie kwestiom związanym z przetwarzaniem danych osobowych w kontekście nowych technologii, przede wszystkim sztucznej inteligencji i zagrożeń związanych z cyberprzestępczością. Zamierzam powołać nową grupę roboczą w tym zakresie. Inny obszar pełen wyzwań to ochrona danych medycznych, co pokazały zarówno decyzje, które podjąłem w zeszłym roku, jak i skargi na administratorów w związku z naruszaniem przepisów o ochronie danych osobowych, które trafiają do Urzędu. Z tego powodu jednostki prowadzące działalność leczniczą stały się przedmiotem priorytetowych kontroli Prezesa UODO w tym roku. Duże znaczenie ma intensyfikacja skuteczności działań w sprawach transgranicznych. Tymi zadaniami zajmie się świeżo wyodrębniony przeze mnie Departament Współpracy Międzynarodowej. Chodzi tu np. o kwestię chińskich platform sprzedażowych czy transferu danych poza Unię Europejską – to na pewno będzie jednym z ważnych punktów działalności UODO. To sprawy wielowątkowe, w których współpracujemy z innymi organami państwa, na przykład z Ministerstwem Technologii i Rozwoju, z partnerami społecznymi, czyli z Polską Izbą Gospodarki Elektronicznej, a także z organami nadzorczymi z innych państw unijnych i z Europejską Radą Ochrony Danych Osobowych. Dochodzą też nowe zadania urzędu. Lista nowych kompetencji zajmuje ponad 20 stron.
Agnieszka Grzelak:
W 2025 r. chcielibyśmy rozpocząć szerszą rozmowę o koniecznych zmianach legislacyjnych, które powinny zostać przyjęte w celu usprawnienia postępowań i zmniejszenia niektórych barier administracyjnych. Jeszcze większym wyzwaniem będzie jednak przekonanie do konieczności przeprowadzenia zmian w ustawie wdrażającej tzw. dyrektywę policyjną, która obecnie nie funkcjonuje prawidłowo i nie gwarantuje właściwego postrzegania praw obywatelskich przez organy policyjne.
Monika Krasińska:
Przed nami rok wyzwań, które określiłabym trzema słowami – spójność, multidyscyplinarność i współpraca. To słowa kluczowe, a zarazem warunki niezbędne do zapewnienia skutecznej ochrony naszej prywatności. Nieprzypadkowo używam słowa „prywatność”, bo dziś w dobie cyfrowej rewolucji, to chyba w tym kontekście powinniśmy patrzeć na ochronę informacji nas dotyczących. Rozwój technologiczny powoduje bowiem m.in. to, że informacje, które dziś postrzegamy jako neutralne, wkrótce mogą stać się danymi osobowymi. Nietrudno wyobrazić sobie, że w wyniku połączenia przez sztuczną inteligencję różnych anonimowych – wydawałoby się – informacji może dojść do wygenerowania danych osobowych. Czy jednak dostrzegając dobrodziejstwa, jakie wiążą się z rozwojem AI, myślimy o towarzyszących temu ryzykach? Planujemy, jak zapewnić poszanowanie praw osób, choćby takich, jak prawo do sprostowania danych czy prawo do ich usunięcia? Dyskutujemy, jak „uczyć” sztuczną inteligencję, ale czy zastanawiamy się, jak ją „oduczać”, gdy wyciągnie niewłaściwe wnioski? To tylko jeden z przykładowych problemów, z jakimi przyjdzie nam się zmierzyć. Jednocześnie w czasach, gdy różne podmioty zbierają o nas tak wiele informacji, gdy nas profilują i z jednej strony bombardują przekazami dopasowanymi do naszych zainteresowań i poglądów, a z drugiej materiałami mającymi je zmieniać, nie możemy reagować na wiele zjawisk po fakcie. Musimy działać proaktywnie i w miarę możliwości uprzedzać trendy technologiczne, które często są trudne do przewidzenia. Musimy na nowo znaleźć równowagę między innowacjami a prawami człowieka. Pierwszy krok na tej drodze został już zrobiony. W Unii Europejskiej powstał bowiem pakiet przepisów regulujących funkcjonowanie gospodarki cyfrowej. Teraz kluczowe będzie właściwe ich implementowanie do porządku krajowego i konsekwentne oraz spójne stosowanie. Nie da się tego zrobić bez zapewnienia – zarówno w wymiarze europejskim, jak i krajowym – spójności przepisów, porozumienia różnych regulatorów (zwłaszcza tych działających w obszarze regulacji cyfrowych czy ochrony praw konsumenta) oraz multidyscyplinarnego spojrzenia na poszczególne przypadki, w których dochodzi do przetwarzania informacji na nasz temat. Dla właściwej ich oceny potrzebna jest bowiem wiedza z zakresu prawa, technologii, a niekiedy nawet etyki, a słuchanie, ciągłe uczenie się i wymiana doświadczeń będą miały znaczenie kluczowe.
Paulina Dawidczyk:
Do najważniejszych wyzwań z jakimi zmierzy się UODO należeć będzie kontynuowanie wdrażania usprawnień w procesie rozpatrywania spraw skargowych. Skokowy wzrost liczby wniesionych skarg zaobserwowaliśmy w 2018 r., a w kolejnych latach liczba wnoszonych skarg jeszcze wzrosła. Porównując dane dotyczące liczby skarg wpływających do Urzędu w ostatnich latach, prognozować należy, że także w bieżącym roku oraz w kolejnych latach liczba wpływających skarg utrzyma się na podobnym, bardzo wysokim poziomie. Dlatego bardzo ważne jest stałe monitorowanie procesu rozpatrywania skarg i wdrażanie usprawnień w tym zakresie, tak, aby zapewnić odpowiednią ochronę osobom, których dane dotyczą. Bardzo ważnym krokiem w tym kierunku było wprowadzenie na początku roku 2025 przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych zmian organizacyjnych, m.in. poprzez utworzenie Departamentu Wstępnej Kontroli Skarg i Naruszeń, do którego w pierwszej kolejności wpływają skargi, w celu usprawnienia ich weryfikacji pod kątem formalnym.
Piotr Drobek:
Jednym z wyzwań będzie zapewnienie właściwej roli polskiego organu ochrony danych w przyszłych ramach instytucjonalnych wprowadzanych w związku z toczącymi się i planowanymi pracami nad wdrożeniem kolejnych unijnych regulacji, w szczególności Aktu w sprawie sztucznej inteligencji. Wyzwaniem mogą się również okazać możliwe działania nowej administracji amerykańskiej, które mogą negatywnie wpłynąć na funkcjonowanie Ram prawnych ochrony danych UE-USA, powodując obniżenie zapewnianego przez nie poziomu ochrony danych, a tym samym utrudnić przekazywanie danych do USA.
Anna Dudkowska:
Największym wyzwaniem będzie sprostanie wymaganiom nowych zadań wynikających z wdrożenia do polskiego porządku prawnego unijnego Aktu o zarządzaniu danymi. Wzmacnianie Urzędu i jego zasobów jest więc zadaniem ciągłym. UODO będzie musiał jednocześnie zwiększać świadomość społeczeństwa w zakresie ochrony danych i dostosowywać swoje działania do zmieniających się regulacji. Ważnym wyzwaniem Urzędu jest także mówienie o ochronie danych osobowych w sposób precyzyjny, ale też zrozumiały dla obywateli niebędących ekspertami w tej dziedzinie. Oznacza to konieczność budowania efektywnej komunikacji, która nie tylko informuje, ale również edukuje w przystępny sposób o nowych obowiązkach, prawach i zagrożeniach związanych z przetwarzaniem danych. Kluczowe będzie tworzenie treści, które będą uwzględniały potrzeby różnych grup społecznych, które często potrzebują wsparcia w dostosowywaniu się do nowych regulacji.
Jednocześnie UODO musi kłaść większy nacisk na promowanie odpowiedzialności za dane wśród obywateli, pokazując, że ochrona danych osobowych to nie tylko obowiązek wynikający z przepisów prawa, ale również kluczowy element budowania zaufania w relacjach społecznych i zawodowych. Szczególną rolę odegra tutaj współpraca z sektorem edukacyjnym, organizacjami pozarządowymi oraz przedsiębiorstwami technologicznymi, które mogą przyczynić się do upowszechniania dobrych praktyk i zwiększania świadomości w tej dziedzinie. Dostosowanie działań Urzędu do zmieniających się potrzeb społeczeństwa, rozwijających się technologii oraz nowych regulacji unijnych będzie wymagało elastyczności, innowacyjności i skutecznego zarządzania zasobami.
