Uczestnicy programu „Twoje dane – Twoja sprawa” świętują XX Dzień Ochrony Danych Osobowych – edukacja, świadomość i odpowiedzialność za dane osobowe w cyfrowym świecie

Na przełomie stycznia i lutego 2026 r. już po raz dwudziesty obchodziliśmy Dzień Ochrony Danych Osobowych. To święto, ustanowione przez Komitet Ministrów Rady Europy w rocznicę przyjęcia Konwencji nr 108, które przypomina o fundamentalnym znaczeniu prawa do prywatności i ochrony danych osobowych w życiu każdego człowieka. Obchody z tej okazji, organizowane przez szkoły oraz placówki doskonalenia nauczycieli, służą wzmacnianiu świadomości młodych ludzi w zakresie ochrony danych osobowych oraz kształtowaniu odpowiedzialnych postaw w świecie nowych technologii.

Uczestnicy programu podejmują liczne działania informacyjne i społeczne, które nie tylko zwiększają wiedzę uczniów o przysługujących im prawach, w szczególności do ochrony danych osobowych, lecz także promują dobre praktyki w zakresie ochrony prywatności. Program edukacyjny „Twoje dane – Twoja sprawa” od lat wspiera szkoły i placówki doskonalenia nauczycieli w budowaniu kultury poszanowania danych osobowych, a jednocześnie rozwija kompetencje cyfrowe uczniów i nauczycieli, odpowiadając na wyzwania współczesnej rzeczywistości.

W ramach tegorocznych obchodów przygotowano i udostępniono szkołom materiały edukacyjne, w tym krótką poradę z cyklu „Warto wiedzieć” oraz webinarium poświęcone technologii deepfake i konsekwencjom, do jakich może doprowadzić jej niewłaściwe użytkowanie. Przygotowane dla uczestników programu materiały są wykorzystywane podczas lekcji, zajęć wychowawczych, wydarzeń tematycznych oraz w szkolnych gazetkach, stając się impulsem do rozmów o bezpieczeństwie w sieci, odpowiedzialnym korzystaniu z technologii i świadomym podejmowaniu decyzji w środowisku cyfrowym. W niniejszym biuletynie publikujemy również treść porady przekazanej uczestnikom programu, aby mogła służyć jako wsparcie do kolejnych działań edukacyjnych dla wszystkich osób zainteresowanych ochroną danych osobowych dzieci i młodzieży.

Deepfake – nowe wyzwania dla ochrony danych osobowych i bezpieczeństwa dzieci

Szczególne miejsce w tegorocznych obchodach zajęło webinarium skierowane do przedstawicieli szkół, placówek doskonalenia nauczycieli oraz rodziców i opiekunów, zatytułowane: „Deepfake– nowe wyzwania w cyfrowym świecie. Jak zapobiegać i reagować w trosce o bezpieczeństwo dzieci”. Podczas spotkania omówiono wyzwania, jakie dla ochrony danych osobowych stwarza technologia deepfake, tj. treści audio i wideo generowanych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, które mogą wprowadzać odbiorców w błąd, naruszać prywatność oraz prowadzić do poważnych konsekwencji dla osób, których dane osobowe, w szczególności wizerunek, zostały wykorzystane.

Uczestnicy poznali metody rozpoznawania fałszywych materiałów, zagrożenia związane z dezinformacją oraz sposoby reagowania w sytuacjach kryzysowych w środowisku szkolnym.

W pierwszej części webinarium Michał Sajdak (Sekurak.pl) przedstawił techniczne aspekty funkcjonowania deepfake’ów, ich wykrywania oraz przykłady wykorzystania tej technologii w cyberatakach. Materiał ukierunkowany był na zwiększenie świadomości uczestników programu odnośnie do możliwości skuteczniejszego rozpoznawania i osłabiania wpływu tego rodzaju ataków. Druga część, prowadzona przez Natalię Misiuk – zastępcę Dyrektora Departamentu Inicjatyw Edukacyjnych UODO – dotyczyła relacji pomiędzy deepfake’ami a ochroną danych osobowych, roli Prezesa UODO, znaczenia rozmów z dziećmi i młodzieżą oraz praktycznych wskazówek dotyczących reagowania na niebezpieczne treści.

„Warto wiedzieć” – praktyczne wskazówki dla uczniów

Integralną częścią działań edukacyjnych była porada z cyklu „Warto wiedzieć”, która w przystępny sposób wyjaśnia, czym jest deepfake, jakie zagrożenia może powodować oraz jak bezpiecznie korzystać z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Podejmowane działania podkreślają znaczenie krytycznego podejścia do treści publikowanych w internecie, konieczność weryfikowania źródeł informacji oraz potrzebę reagowania na sytuacje budzące niepokój.

Wspólna odpowiedzialność za przyszłość

Z okazji jubileuszowych obchodów XX Dnia Ochrony Danych Osobowych do uczestników programu „Twoje dane – Twoja sprawa”, skierowany został list od Mirosława Wróblewskiego, prezesa UODO, który wyraził w nim uznanie dla dyrektorów, nauczycieli i uczniów za ich konsekwentne zaangażowanie w budowanie kultury ochrony danych osobowych. Podkreślił, że edukacja – rzetelna, atrakcyjna i oparta na wartościach – stanowi jedno z najskuteczniejszych narzędzi przygotowujących młode pokolenie do świadomego i bezpiecznego funkcjonowania w cyfrowym świecie.

Tegoroczne obchody po raz kolejny dowiodły, że ochrona danych osobowych to nie tylko przepisy prawa, lecz przede wszystkim codzienne wybory, postawy i odpowiedzialność każdego z nas. Dzięki wspólnym inicjatywom edukacyjnym oraz zaangażowaniu środowiska oświatowego możliwe jest skuteczne budowanie świadomości, która przynosi realne korzyści już dziś i przekłada się na długofalowe pozytywne zmiany społeczne.