Polecamy Państwu do lektury listodatowe wydanie Biuletynu UODO
Drodzy Czytelnicy, przez cały rok organizowaliśmy wraz z ZUS seminaria, które dotyczyły zagadnień związanych z ochroną danych osobowych. Obserwujemy jak te wydarzenia przekładają się na Waszą znajomość tematów – komunikujecie to za pośrednictwem infolinii Urzędu, cieszycie się z udostępnianych ze spotkań nagrań. Dlatego też postanowiliśmy przeprowadzić wywiad z ekspertami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Agnieszką Gębicką, dyrektor Biura Ochrony Danych Osobowych w ZUS oraz Sławomirem Wichrowskim, jej zastępcą. To niezwykły duet pasjonatów, którzy pokazują jak teoretyczne rozważania przełożyć na praktyczne działanie i wzmocnienie ochrony danych. Publikacja wywiadu zbiega się czasowo z konferencją podsumowującą cykl organizowanych wspólnie seminariów „Wyzwania związane z ochroną danych osobowych. Spojrzenie z perspektywy 2024 roku”.
Przedstawiciele trzeciego sektora kontynuują współpracę z Urzędem Ochrony Danych Osobowych z myślą o stworzeniu kodeksu postępowania dla organizacji pozarządowych. Przez najbliższe miesiące planowane jest podejmowanie działań promujących inicjatywę oraz przeprowadzenie z zainteresowanymi organizacjami konsultacji m.in. z zakresu zagadnień, które mogłyby zostać uregulowane w kodeksie postępowania. Prezes UODO udzielił upomnienia pewnej spółce za to, że przetwarzała bez zgody zainteresowanego nimi blogera jego dane w celach marketingowych. Naganne jest także to, że firma nie odpowiadała na żądania skarżącego, by go z bazy usunąć. Jak można wykorzystywać dostęp do danych elektronicznych do celów egzekwowania prawa i wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych? W debacie na ten temat eksperci od ochrony danych wielokrotnie ostrzegali przed przyznawaniem organom ścigania nadmiernych uprawnień. Zdaniem Europejskiej Rady Ochrony Danych mogłoby to być równoznaczne z masowym nadzorem i powodować poważną ingerencję w prawa podstawowe.
Pozornie niewinne zdjęcia i filmy zamieszczane w mediach społecznościowych mogą mieć nieprzewidziane konsekwencje. O zagrożeniach dla prywatności dzieci – cyfrowym kidnappingu oraz sharentingu – piszemy w listopadowym wydaniu „Biuletynu UODO”. Bezpieczeństwem dzieci w internecie zajmują się również inne europejskie organy nadzorcze. 2 października 2024 r. hiszpański odpowiednik UODO (AEPD) wydał dokument „Internet domyślnie bezpieczny dla dzieci i rola weryfikacji wieku”. Przeanalizowano w nim, w jaki sposób można chronić dzieci i młodzież w internecie bez konieczności inwigilacji i naruszania prywatności wszystkich użytkowników oraz bez narażania młodych osób na możliwość ich zlokalizowania. Analiza wyjaśnia, że obecnie wiele usług internetowych opiera się na strategiach opartych w najlepszym razie na reagowaniu po wykryciu, że szkoda lub jej wpływ już wystąpiły. Najwyższy czas to zmienić.
17 października 2024 r. Komisja Europejska przyjęła pierwsze przepisy wykonawcze dotyczące cyberbezpieczeństwa podmiotów i sieci o znaczeniu krytycznym. Podstawą jest dyrektywa w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa na terytorium Unii –dyrektywa NIS2. Podczas posiedzenia plenarnego w październiku 2024 roku Europejska Rada Ochrony Danych wybrała temat czwartego skoordynowanego działania w zakresie egzekwowania prawa (CEF). Będzie ono dotyczyło wdrożenia prawa do usunięcia danych („prawa do bycia zapomnianym”) przez administratorów. Organy ochrony danych dołączą do tego działania na zasadzie dobrowolności w nadchodzących tygodniach, a samo działanie rozpocznie się w pierwszym półroczu 2025 roku.
Coraz więcej mówi się o pomysłach na bezpieczniejsze podróżowanie w strefie Schengen. Komisja Europejska proponuje wspólne ramy korzystania z cyfrowych poświadczeń podróżnych oraz nową aplikację „EU Digital Travel” umożliwiającą przemieszczającym się osobom tworzenie i przechowywanie cyfrowych poświadczeń podróżnych. Dzięki nowym przepisom podróżowanie do strefy Schengen i w strefie Schengen będzie łatwiejsze i bezpieczniejsze. Pozostając w temacie podróży – 4 października 2024 roku Komisja Europejska i Kanada przy okazji szczytu G7 podpisały umowę o przekazywaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Z kolei pierwszy przegląd ram ochrony prywatności w przekazywaniu danych między UE a USA wykazał, że Stany Zjednoczone wprowadziły niezbędne zabezpieczenia w celu ograniczenia dostępu do danych.
W tym numerze omawiamy również kilka bardzo głośnych wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, o których rozpisywały się media. Zachęcamy do zapoznania się z nimi i sprawdzenia, czy w sprawach, które nas dotyczą, możemy powołać się na orzeczenia TSUE. Dotyczą one: dostępu policji do danych zawartych w telefonie komórkowym, wykorzystywania danych osobowych przez Facebooka, uznania kwestionowania naruszenia danych osobowych za nieuczciwą praktykę rynkową, a także możliwości odstąpienia przez organ nadzorczy od wymierzania kary. Piszemy też o karze dla Meta orzeczonej przez irlandzki organ nadzorczy.
Życzę miłej lektury i siadam do przygotowywania podwójnego numeru „Biuletynu UODO”. Będzie on bardziej obszerny niż tradycyjnie wydawany co miesiąc periodyk i zadbamy, by znalazły się w nim wyjątkowe materiały, będące podsumowaniem zbliżającego się końca roku i stawiające czoła nowym wyzwaniom. Tych w Nowym Roku z pewnością nie zabraknie.
Karol Witowski
p.o. Rzecznika Prasowego UODO
