Opinia rzecznika generalnego w sprawie C-446/21 Schrems

Rzecznik generalny Athanasios Rantos w przedmiocie życia prywatnego uznał, że użytkownik sieci społecznościowej, wypowiadając się publicznie na temat własnej orientacji seksualnej „w oczywisty sposób” upublicznia te dane, nie wyrażając jednak zgody na ich przetwarzanie do celów reklamy spersonalizowanej.

W 2018 r. Meta Platforms Ireland przedstawiła swoim użytkownikom w Unii Europejskiej nowe warunki korzystania z Facebooka. Udzielenie na nie zgody jest wymagane, aby móc się zarejestrować lub uzyskać dostęp do kont i usług świadczonych przez Facebook.

Maximilian Schrems, użytkownik Facebooka i aktywista w dziedzinie ochrony danych, zaakceptował te warunki. Regularnie otrzymywał reklamy kierowane do osób orientacji homoseksualnej
i zaproszenia na odpowiednie wydarzenia. Te reklamy nie były oparte bezpośrednio na jego orientacji seksualnej, lecz na przeprowadzonej analizie jego zainteresowań.

M. Schrems, niezadowolony z takiego przetwarzania jego danych, które uważa za niezgodne
z prawem, skierował skargę do sądów austriackich. Następnie, podczas dyskusji panelowej, oświadczył publicznie, że jest homoseksualistą, ale nigdy niczego nie opublikował na swoim
profilu na Facebooku.

Austriacki sąd najwyższy zastanawia się nad wykładnią, jaką należy nadać ogólnemu rozporządzeniu o ochronie danych osobowych (RODO). Zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy sieć taka jak Facebook może analizować i przetwarzać wszystkie dostępne dla niej dane osobowe dla celów reklamy ukierunkowanej, bez ograniczenia w czasie lub w zależności od charakteru danych. Ponadto zwrócił do Trybunału z pytaniem, czy fakt, że dana osoba wypowiedziała
się w ramach dyskusji panelowej w przedmiocie własnej orientacji seksualnej pozwala na przetwarzanie innych danych na ten temat w celu kierowania do niej reklamy spersonalizowanej.

W odniesieniu do pierwszego z tych pytań rzecznik generalny Athanasios Rantos zaproponował Trybunałowi wydanie rozstrzygnięcia, że RODO stoi na przeszkodzie temu, aby dane osobowe mogły być przetwarzane w celu reklamy ukierunkowanej bez ograniczenia w czasie. Sąd krajowy musi być w stanie ocenić, przy zastosowaniu w szczególności zasady proporcjonalności, w jakim zakresie okres przechowywania i ilość przetwarzanych danych są uzasadnione zgodnym z prawem celem przetwarzania tych danych dla celów reklamy spersonalizowanej.

Jeśli chodzi o drugie z pytań, rzecznik generalny, z zastrzeżeniem dokonania ustaleń faktycznych przez austriacki sąd najwyższy, jest zdania, że okoliczność polegająca na tym, iż M. Schrems podczas otwartej dla publiczności dyskusji panelowej całkowicie świadomie wypowiedział się w przedmiocie własnej orientacji seksualnej może stanowić akt, przez który „w oczywisty sposób upublicznił”
on te dane w rozumieniu RODO. Przypomniał, że choć dane dotyczące orientacji seksualnej należą do kategorii szczególnie chronionych, które są objęte zakazem przetwarzania, zakaz ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy osoba, których te dane dotyczą, upublicznia je w oczywisty sposób. Niemniej takie zajęcie stanowiska nie stanowi, jako takie, udzielenia zgody na przetwarzanie tych danych do celów reklamy spersonalizowanej.

Źródło: komunikat prasowy TSUE

Uwaga do powyższych opinii:
Opinia rzecznika generalnego nie wiąże Trybunału Sprawiedliwości. Zadanie rzeczników generalnych polega na przedkładaniu Trybunałowi, przy zachowaniu całkowitej niezależności, propozycji rozstrzygnięć prawnych w sprawach, które rozpatrują. Sędziowie Trybunału rozpoczynają właśnie obrady w tej sprawie. Wyrok zostanie  wydany w terminie późniejszym. Odesłanie prejudycjalne pozwala sądom państw członkowskich, w ramach rozpatrywanego przez nie sporu, zwrócić się do Trybunału z pytaniem o wykładnię prawa Unii lub o ocenę ważności aktu Unii. Trybunał nie rozpoznaje sporu krajowego. Do sądu krajowego należy rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z orzeczeniem Trybunału. Orzeczenie to wiąże w ten sam sposób inne sądy krajowe, które spotkają się z podobnym problemem