Podsumowanie miesiąca – październik 2026 r.
Szanowni Państwo, październik to czas w którym studenci wracają na uczelnie, dlatego w tym miesiącu miałem przyjemność brać udział w kilku uroczystych inauguracjach roku akademickiego. Także Urząd Ochrony Danych Osobowych nie ustaje w swojej działalności w kwestii edukacji, legislacji oraz egzekwowania przepisów. Staramy się też odpowiadać na coraz to nowe metody oszustów próbujących wyłudzać dane obywateli – podszywających się już nawet pod UODO. Jeszcze raz przypominamy, że informacje z żądaniem szczegółowych danych dotyczącym monitoringu wizyjnego nie pochodziły od Urzędu.
Od 5 do 23 października można było zarejestrować się do udziału w grze terenowej „Detektywi Prywatności: Misja: odporność cyfrowa” dla uczniów klas 4-6. Stanowi ona część programu „Twoje dane – Twoja sprawa”, a jej celem było edukowanie młodzieży, jak bezpiecznie korzystać z internetu. Rekrutacja do XVII edycji samego programu trwała natomiast do 2 listopada. W dniach 27-28 października zorganizowaliśmy też w urzędzie konferencję: „Uczeń, dane osobowe, technologia. Jak budować bezpieczną i odporną cyfrowo szkołę?” – również stanowiącą część programu „Twoje dane – Twoja sprawa.” Zainaugurowała ona kolejną edycję tego programu.
Webinaria, konferencje, debaty i szkolenia
W związku z głośnymi wyciekami danych medycznych w poprzednich miesiącach, które objęły tysiące podmiotów, Urząd Ochrony Danych Osobowych przypomniał, że zgodnie z art. 33 ust. 1 RODO nie każde naruszenie bezpieczeństwa danych wymaga zgłoszenia. Obowiązek taki nie istnieje, gdy ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych wskutek wycieku jest niskie.
W październiku wróciliśmy też do tematu omawianego na webinarium „Od AI Act do krajowych regulacji. Nowe wyzwania dla ochrony danych osobowych”. Konrad Komornicki, Zastępca Prezesa UODO wziął natomiast udział w dyskusji o tym, jak powinien wyglądać polski urząd w XXI w. – w ramach debaty „Cyfrowa administracja: jaki kierunek rozwoju obrać?” podczas XXIV Samorządowego Forum Kapitału i Finansów. Z kolei ja, jako Prezes UODO, uczestniczyłem 7 października w Cyber24Days podczas których dyskutowałem z prof. Wojciechem Wiewiórkowskim, Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, oraz wziąłem udział w panelu zatytułowanym „System padł, dane wyciekły, konto puste. Anatomia kryzysu w świecie cyfrowego konsumenta”. Z kolei 16 października zabrałem głos w dyskusji zatytułowanej: „Zagrożenia, które nie śpią: bezpieczeństwo w sieci wspólną odpowiedzialnością” podczas Europejskiego Forum Nowych Idei.
Inni eksperci UODO podzielili się natomiast swoją wiedzą w ramach XV edycji Warsztatów Legislacyjnych na przełomie września i października. We współpracy z Naczelną Izbą Lekarską, Urząd zorganizował także szkolenie dla dyrektorów placówek medycznych „Praktyczne zagadnienia związane z ochroną oraz udostępnianiem danych osobowych w podmiotach leczniczych”.
Współpraca międzynarodowa, krajowa i lokalna
W październiku uruchomiliśmy dwa terenowe punkty konsultacyjne – w Katowicach oraz w Gdyni – ten drugi wspólnie z Rzecznikiem Praw Dziecka.
W dniach 6-7 października przedstawiciele Urzędu Ochrony Danych Osobowych spotkali się z delegacją austriackiego organu nadzorczego DSB. Spotkanie koncentrowało się na wymianie doświadczeń dotyczących rozpatrywania skarg związanych ze sztuczną inteligencją oraz prowadzenia skargowych postępowań krajowych i transgranicznych.
19 października spotkałem się natomiast z Pamelą Krzypkowską, przewodniczącą Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). W spotkaniu uczestniczyli także nasi współpracownicy, a jego głównym tematem było określenie kierunków i zasad przyszłej współpracy obu instytucji. Jest to związane z wdrażaniem unijnych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji (AI Act). Dzień później odbyłem spotkanie z przedstawicielkami Izby Gospodarczej Kobiet Biznesu, które wskazały najczęstsze problemy, z jakimi mierzą się małe i średnie przedsiębiorstwa przy wdrażaniu AI.
Urząd cały czas zachęca również poszczególne branże do przyjmowania kodeksów postępowania, oraz wspiera przy ich tworzeniu. W październiku odbyło się spotkanie w tej sprawie z przedstawicielami mediów. Publiczne konsultacje „Kodeksu postępowania RODO dla fotografów” prowadzi również Krajowy Cech Fotografów.
Postulaty legislacyjne, uwagi do projektów i skutki weta
Nieodmiennie w strefie zainteresowania UODO pozostaje monitoring uliczny. W kontekście porozumień między władzami samorządowymi a Policja w sprawie dostępu do monitoringu gminnego, wątpliwości Prezesa UODO wzbudziło stosowanie kamer z funkcją rozpoznawania twarzy czy analizy innych cech biometrycznych. Skierowałem do MSWiA pismo sygnalizujące potrzebę stworzenia regulacji dotyczących dostępu Policji do danych z takiego monitoringu.
Z kolei Ministerstwu Energetyki przedstawiłem swoje uwagi do propozycji zmian przepisów o systemie pomiarowego zużycia energii. Projektowane regulacje z jednej strony uniemożliwiają odbiorcom bezpośredni dostęp do informacji o poborze energii, z drugiej zaś – gromadzą zbyt wiele danych o konsumentach, co pozwala ustalić ich codzienne nawyki np. w jakich godzinach są poza domem.
Do resortu Zdrowia wysłałem natomiast pismo z propozycją zmian w przepisach chroniących prawa pacjentów do dostępu do swoich danych medycznych. Obecne regulacje znacząco utrudniają uzyskanie takiej dokumentacji w przypadku śmierci lekarza prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą.
W tym miejscu warto też przypomnieć, że w październiku Prezydent RP Karol Nawrocki zawetował ustawę w sprawie reklamy politycznej. Nie wpływa to jednak na kompetencję Prezesa UODO w tym zakresie, które wynikają wprost z unijnej dyrektywy, a ustawa miała w ich przypadku tylko charakter porządkujący.
Przestawiłem także swoje uwagi do poselskiego projektu nowelizacji Prawa oświatowego, który odnosi się do przetwarzania danych uczniów w dziennikach elektronicznych. Niestety, propozycja ta jest nieprecyzyjna, nie rozstrzyga najważniejszych kwestii i wymaga znaczących uzupełnień.
Decyzje Prezesa UODO i wyroki sądów administracyjnych
Na początku października nałożyłem karę na spółkę Costalea, która nie wykonała obowiązku informacyjnego wobec skarżącego – mimo, że wynikał on z decyzji Prezesa UODO z 2025 r. Za niestosowanie się do tej decyzji, spółka zapłaci prawie 30 tys. zł. Karą pieniężną – w kwocie ponad 10 tys. zł – zakończyło się też nieudzielenie informacji Prezesowi UODO przez Stowarzyszenie RKW – Ruch Kontroli Wyborów – Ruch Kontroli Władzy. Mimo wielokrotnych wezwań i prób kontaktu ze strony Urzędu, organizacja ta nie przedstawiła informacji niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dotyczącej weryfikacji zaświadczeń do głosowania w wyborach prezydenckich 2025 r.
6 października 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez wspólników Kancelarii Pionier na wcześniejszy wyrok WSA w Warszawie. Tym samym podtrzymał decyzję Prezesa UODO nakładającą na firmę karę 45 tys. Sprawa dotyczyła przetwarzania danych – w tym także o stanie zdrowia, jeszcze przed zawarciem umowy. W toku podstępowania nie przedstawiono dowodów, że uzyskano na to zgodę osób, których dane dotyczyły.
Na zakończenie warto podkreślić, że w minionym roku tylko ok. 19 proc. (39 z 205 rozpoznanych) na decyzję Prezesa UODO zostało uchylonych przez WSA w Warszawie. To wynik lepszy niż w 2023 r. w którym odsetek ten wyniósł 19,58 proc. i był jak do tej pory rekordowo niski. Oznacza to, że ponad 80 proc. decyzji Prezesa UODO zostaje podtrzymanych przez sądy administracyjne.
